Waalidka & Waalidnimo Ku Dhisan Diin iyo Cilmi
Waalidka (waalidiinta) waxay leeyihiin masuuliyad weyn oo ku saabsan tarbiyada carruurta iyo dhisidda qoys xasiloon. Waalidnimo sax ah waxay ku dhisan tahay Qur’aan, Sunnah iyo cilmi casri ah si loo dhiso carruur leh akhlaaq, iimaan iyo mustaqbal ifaya.
Waalid wanaagsan wuxuu noqdaa tusaale, hagaha koowaad iyo ilaaliyaha qiyamka qoyska.
Waalidka Wanaagsan iyo Doorkiisa
Waalidka wanaagsan waa kan ku dhisa carruurtiisa:
- Akhlaaq wanaagsan
- Mas’uuliyad
- Kalsooni
- Iimaan
Doorka waalidka ma aha oo kaliya quudin iyo hoy, balse waa hagid, wacyigelin iyo tusaale nololeed.
Waalidka iyo Caruurta – Sida Loo Dhiso Xiriir Adag
Xiriirka u dhexeeya waalidka iyo caruurta waa saldhigga qoys xasiloon. Si xiriirku u noqdo mid adag:
- Dhageyso carruurta adigoon canaan degdeg ah sameyn
- U muuji jacayl iyo naxariis
- Samee wada hadal joogto ah
- Noqo tusaale ficil ahaan
Haddii xiriirku noqdo mid daciif ah, tarbiyada carruurta way saameysaa.
Ducada Waalidka iyo Qiimaha Waalidka
Ducada waalidka waa mid ka mid ah ducada la aqbalo. Islaamku wuxuu si gaar ah u xusay qiimaha waalidka iyo xaqa waalidka.
Alle SWT wuxuu Qur’aanka ku amray in la ixtiraamo waalidiinta lana dhowro xuquuqdooda.
Qiimaha waalidka ma aha mid la koobi karo, sababtoo ah waalidku waa sababta noloshaada.
Xuquuqda Waalidka iyo Samafalka Waalidka
Xuquuqda waalidka waxaa ka mid ah:
- Ixtiraam
- Adeecid (inta aysan dembi ku jirin)
- U naxariisid
- U duceyn
Samafalka waalidka wuxuu kordhiyaa barakada nolosha iyo xasiloonida qoyska.
Waalidka Xun iyo Saamaynta Baarinimada Waalidka
Marka waalidku noqdo mid xad-dhaaf ku ah edbinta, ama dayaca tarbiyada, waxay keeni kartaa dhibaatooyin sida:
- Caasi waalidka
- Xiriir burburay
- Kalsooni la’aan carruurta
Baarinimada waalidka waa in la isku dheellitiro naxariis iyo edbin.
Su’aalaha Inta Badan La Is Weydiiyo
Waa maxay waalidka wanaagsan?
Waalidka wanaagsan waa kan ku dhisa carruurtiisa akhlaaq, iimaan iyo mas’uuliyad iyadoo la adeegsanayo naxariis iyo edbin isku dheellitiran.
Maxay tahay ducada waalidka?
Ducada waalidka waa duco gaar ah oo Islaamku qiimeeyay, waana mid ka mid ah ducada si fudud loo aqbalo.
Waa maxay xaqa waalidka?
Xaqa waalidka waa in la ixtiraamo, la adeeco (inta aysan dembi ku jirin), lana dhowro sharaftooda.
Sidee looga hortagi karaa caasi waalidka?
Isku dheelitirnaanta edbinta iyo naxariista, iyo wada hadal joogto ah, ayaa ka hortagi kara caasi waalidka.
Gabagabo: Muhiimadda Waalidka ee Horumarka Qoyska
Waalidka waa aasaaska horumarinta qoyska iyo dhismaha bulsho wanaagsan. Marka waalidku si miyir leh u fahmo masuuliyadda saaran, wuxuu dhisayaa jiil leh aqoon, akhlaaq iyo kalsooni. Waalidka wanaagsan waa kan isku dheellitira jacayl iyo edbin, naxariis iyo hagid.
Horumarka qoyska wuxuu ka bilaabmaa waalidka. Haddii waalidku noqdo mid wacyi leh, akhlaaq leh oo ku dhisan Diin iyo cilmi, carruurtuna waxay noqonayaan kuwo mustaqbal wanaagsan leh.
Waalidka waa inuu si joogto ah isu horumariyaa, akhriyaa, la tashadaa culimada iyo khubarada tarbiyada, si uu carruurtiisa ugu noqdo hoggaan iyo iftiin.
Bulsho kasta oo leh waalid fahamsan qiimaha waalidnimada waa bulsho leh mustaqbal ifaya.
Waalidka waa laf-dhabarta qoyska. Haddii waalidku hagaago, qoyska ayaa hagaaga; haddii qoyska hagaago, bulshadu way hagaagtaa. Sidaas darteed, waalidka waa inuu si joogto ah isu xisaabiyaa oo uu hagaajiyaa habka uu carruurtiisa u maamulo.
Waalidka waa inuu si joogto ah ula socdaa horumarka carruurtiisa, una noqdaa saaxiib iyo hage isku mar. Waalidka wanaagsan ma aha mid cabsi ku dhisa xiriirka, balse ku dhisa kalsooni iyo wada hadal furan. Marka waalidku si xikmad leh u maareeyo qaladaadka carruurta, wuxuu dhisaa jiil fahamsan masuuliyadda iyo qiimaha qoyska.
Horumarinta qoyska Soomaaliyeed waxay ka bilaabataa waalidka. Waalidka leh faham diini ah, aqoon iyo dulqaad waa kan dhisa mustaqbal ifaya. Waalidka waa laf dharbta bulshada waana muhiim in la helo waalid wanaagsan oo soo saari kara bulsho wanaagsan. Waalidka meel kasta uu joogo waa inuu ahaado waalid baraarugsan oo la socda koriimada ubadkiisa.